Strona główna / Zabytki / Wiejce - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Wiejce - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A

Pałac otoczony rozległym parkiem krajobrazowym, którego naturalną granicę stanowi rze­ka Warta, położony jest w kierunku południowo-zachodnim od wsi. Dodatkowo zabudo­wę wiejską od rezydencji oddzielał niegdyś zespół folwarczny rozlokowany wokół dziedziń­ca, z którego pozostał obecnie jedynie budynek ryglowej rządcówki, adaptowany w koń­cu XIX wieku ze spichlerza.

Wieś Wiejce (Waice, Witza) założona na początku XVIII wieku w ramach kolonizacji nad­warciańskiej najpierw należała do wielkopolskiego rodu Kwileckich. Po III Rozbiorze Pol­ski znalazła się pod zaborem pruskim i od 1. poł. XIX wieku nowym właścicielem mająt­ku został major von Jena-Kothen. Z nim wiąże się budowę niewielkiego dworu z parkiem oraz folwarku. Od końca XIX wieku majątek należał jeszcze do kilku innych rodów nie­mieckich: Lobecke, Raetzoll, a przed I wojną światową przeszedł na własność rodziny von Benninngsen. W latach 30. XX wieku Oberleutnant Aleksander von Benninngsen rozbu­dował całe założenie. Dwór został powiększony o boczne ryzality, jednocześnie ujednolico­no elewacje, a wnętrzom nadano nowe funkcje. Osiągnięto w ten sposób formę neobaro­kowego pałacu. Wówczas również rozbudowano sięgający rzeki Warty park oraz położone po północno-zachodniej stronie pałacu zabudowania folwarczne.

Po 1945 roku majątek przejęty został przez Skarb Państwa, w pałacu początkowo mieściła się szkoła, a następnie, na początku lat 70. zaadaptowany został na ośrodek kolonijny. Ak­tualnie pałac wraz z nielicznymi zabudowaniami folwarku należą do prywatnego właścicie­la, który w latach 2001-2003 przeprowadził gruntowne prace rewaloryzacyjne, m.in. od­tworzył oryginalną formę dachu, zniszczoną pożarem po 1945 roku oraz wykonał renowa­cję zabytkowej, ryglowej rządcówki.

Dwukondygnacyjna bryła pałacu składa się z prostokątnego korpusu głównego, objętego przez dwa boczne ryzality, wysunięte poza linię fasad. W narożnikach ryzalitu południo­wego usytuowano dwie półkoliste baszty. Boniowane elewacje rozdzielone są gładkim fry­zem międzykondygnacyjnym, a wejście główne akcentuje okazały portal oraz tympanon w zwieńczeniu z herbem von Benninngsen. Dach w części centralnej jest dwuspadowy, natomiast na ryzalitach mansardowy. Na osi środkowej wieńczy go wieżyczka widokowa z kręconymi, metalowymi schodami.

Wnętrza pałacu rozplanowano w układzie dwuipółtraktowym ze środkowym, długim ko­rytarzem. Wśród pozostałości pierwotnego wyposażenia wyróżniają się drewniana klatka schodowa z neobarokową balustradą i witrażami okiennymi w ryzalicie południowym oraz kominek kaflowy w sali balowej na piętrze.

Stojące nieopodal budynki folwarku uległy po 1945 roku całkowitej dewaloryzacji, dlate­go rozebrano je, aby zastąpić innymi, o stosowniejszym wyrazie architektonicznym. Przy budynku rządcówki wzniesiono nowe zabudowania gospodarcze o konstrukcji ryglowej, naśladujące formą budynki historyczne. Ponadto podczas prac rewaloryzacyjnych, odtwo­rzono i utrwalono kompozycję rozległego parku.


Bożena Grabowska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Zobacz także: Aktualności
Galeria

Lokalizacja

Zobacz również
Gorzów Wlkp. - Spichlerz
Na krajobraz kulturowy miasta składają się także zachowane...
Gorzów Wlkp.
We wczesnym średniowieczu przy ujściu rzeki Kłodawki do Warty...
Gorzów Wlkp., park przy willi przy ul. Kobylogórskiej 77
Park zlokalizowany jest w dzielnicy Zamoście przy ulicy Kobylogórskiej...
Gorzów Wlkp. - Kościół katedralny p.w. WNMP
Świątynia powstała w wyniku długotrwałego procesu budowlanego,...