Strona główna / Zabytki / Grabice - Dwór i folwark
Architektura rezydencjonalna

Grabice - Dwór i folwark

Rozmiar czcionki
A A A
Założenie folwarczne w Grabicach, którego główny element stanowi klasycystyczny dwór, usytuowane jest w północno-wschodniej części wsi, przy lokalnej drodze prowadzącej z Nowej Wioski do Jazowa. Po stronie wschodniej dworu znajdują się relikty założenia parkowego, natomiast po stronie zachodniej zabudowania gospodarcze. Dojazd do dwo­ru prowadzi od strony południowej, przez bramę, usytuowaną przy głównej ulicy. Całość założenia przystosowana jest do potrzeb rolniczych, a dawna siedziba właściciela folwarku pełni funkcje mieszkaniową.

Historia Grabic sięga średniowiecza. Pierwsza wzmianka o wsi Grabice pochodzi z 1158 roku. W tym czasie miejscowość należała do klasztoru cysterek w Gubinie. Po likwida­cji zakonu, ok. 1602 roku, wieś została odpłatnie przekazana przez cesarza Rudolfa mia­stu Gubin. Niespełna osiem lat później, miasto wyzbyło się grabickich dóbr, sprzedając je Henninowi von Reiche. Brak jest przekazów historycznych o właścicielach wsi z okresu XVII i XVIII wieku. Kolejne wiadomości na temat przynależności dóbr grabickich pocho­dzą z początku XIX wieku, kiedy były one własnością rodziny von Rer. Od 1845 roku Gra­bice należały do Friedricha Wilhelma Reimnitza, dyrektora gimnazjum w Gubinie. Istot­ne braki źródłowe nie pozwalają ustalić ani fundatora budowli, ani określić czasu jej po­wstania. O tym, że pochodzi z końca XVIII wieku informują nas cechy stylowe architek­tury zabytku.

Klasycystyczny dwór w Grabicach założony jest na planie wydłużonego prostokąta, z ele­wacją frontową zwróconą w kierunku zachodnim. Wnętrze budynku jest trzytraktowe, w układzie amfiladowym, z centralnie umieszczoną sienią przelotową. Jednokondygna­cyjna, podpiwniczona budowla z poddaszem użytkowym, nakryta jest wysokim dachem mansardowym. Środek elewacji frontowej, zakomponowanej symetrycznie rytmem jede­nastu okien, zaakcentowany został pięcioosiowym, dwukondygnacyjnym ryzalitem. Wej­ście główne do budynku umieszczone jest w centralnej części fasady. Elewacja ogrodowa prezentuje podobną artykulację rozstawieniem otworów okiennych. Elewacje boczne po­siadają w pierwszej kondygnacji cztery osie okienne, w tym blendy, natomiast w kondy­gnacji poddasza znajduje się pięć osi. Skromny detal architektoniczny elewacji stanowią schodkowy gzyms wieńczący oraz opaskowe naczółki okienne.

W okresie powojennym prowadzono bieżące remonty dworu. Nieznane są dokładniejsze daty przebudów, które musiały mieć miejsce w XX wieku, o czym świadczy wtórna wy­stawka w fasadzie oraz zamurowane otwory okienne w pierwszej kondygnacji.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Krępa - Fabryka Tektury
Papiernia w Krępie została założona ok poł. XVI w. z inicjatywy...
Krasne Dłusko - pałac
Zbudowany na pocz. XX w., został w 2. poł. tego stulecia powiększony...
Lasocin, park pałacowy
Założenie pałacowe w Lasocinie (niem. Lessendorf) leży w...
Kotowice - kościół
Wzniesiony w ok. 1840, jako zbór ewangelicki, jest budowlą...