Strona główna / Zabytki / Gądków Mały - Dwór
Architektura rezydencjonalna

Gądków Mały - Dwór

Rozmiar czcionki
A A A
Budynek zlokalizowany jest w ramach założenia folwarcznego, znajdującego się w zachod­niej części miejscowości. Zespół założony został na planie czworoboku z zabudowaniami gospodarczymi, inwentarskimi i mieszkalnymi oraz budynkiem dworu, znajdującego się po północnej stronie dziedzińca.

Gądków Mały to miejscowość o metryce średniowiecznej. Wieś po raz pierwszy zosta­ła wzmiankowana w 1350 roku jako własność zakonu joannitów. Miejscowość posiadała wówczas 28 łanów ziemi. W XV i XVI wieku Gądków Mały był w dzierżawie kolejnych rodzin rycerskich, w tym znamienitego, rozrodzonego w ziemi torzymskiej rodu von Ilow. Pod koniec XVIII wieku majątek ziemski znalazł się w posiadaniu rodziny von Oppen. Być może von Oppenowie posiadali tutejszy majątek ziemski jeszcze na początku 1945 roku. Zespół folwarczny wraz z dworem został założony w 4. ćw. XVIII wieku. Z tego okresu po­chodzi budynek dworu oraz fragment ogrodzenia, natomiast pozostałe elementy zabudo­wy zostały wzniesione w miejscu poprzednich budynków pod koniec XIX wieku.

Po II wojnie światowej tutejszy majątek ziemski został znacjonalizowany i podzielony po­między rodziny repatriantów. Zabudowania zespołu dworsko-folwarcznego stanowią ak­tualnie własność prywatną.

Dwór został wzniesiony na planie prostokąta i położony jest na osi wschód – zachód. Bu­dowla datowana jest na 4. ćw. XVIII wieku. Obiekt pierwotnie wzniesiony był w kon­strukcji ryglowej. Dwór jest podpiwniczony, na wysokiej podmurówce, parterowy, nakry­ty dachem mansardowym, z piętrowymi, trzyosiowymi pseudoryzalitami w elewacjach po­dłużnych, poprzedzonymi kamiennymi schodami. W połaciach dachowych umieszczono wystawki okienne. Elewacja południowa – frontowa i elewacja tylna są ukształtowane jako dziewięcioosiowe z wejściem w osi pseudoryzalitu. Elewacje boczne są trzyosiowe. Z ory­ginalnego wystroju i wyposażenia wnętrz nic nie przetrwało do dnia dzisiejszego, podob­nie jak historyczna stolarka okienna i drzwiowa. Przed wejściem do budynku dworu znaj­dują się dwa pomnikowe cisy. Elewacja tylna – północna otwierała się na założenie parku krajobrazowego, zachowanego w formie reliktów.

Po II wojnie światowej prowadzono niewielkie, bieżące remonty w obrębie budynku. W latach 70. XX wieku dwór uległ pożarowi i następnie został odbudowany w swej histo­rycznej formie.

Błażej Skaziński
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Kożuchów - Mury obronne
 Położony na szlaku handlowym, otoczony gęstą siecią osadniczą...
Marysin - Dwór
Marysin to niewielka wieś, złożona z folwarku i kilku domów...
Ochla - Dwór i pałac
Dwór w Ochli (niem. Ochelhermsdorf) jest częścią dawnego...
Stare Strącze, park pałacowy
Zespół w Starym Strączu (niem. Hinterwald) znajduje...