Strona główna / Zabytki / Brody - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Brody - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Pałac usytuowany jest w południowo-wschodniej części miejscowości, w założeniu, w skład którego wchodzą: dwie oficyny, brama pałacowa, oranżeria oraz park. Pałac sta­nowi główny element kompozycji barokowego układu urbanistycznego Brodów, opartego na zasadach symetrii osiowych, zaprojektowanego przez drezdeńskiego architekta Johan­na Christopha Knöffela.

Powstanie obiektu związane jest z magnackim rodem von Promnitz, który w 1680 roku wzniósł tu okazały pałac z rozległym ogrodem typu francuskiego. Obecna forma rezyden­cji jest wynikiem przebudowy, jakiej dokonał w latach 1741-1749 hrabia Heinrich Brühl – kolejny właściciel brodzkiego majątku. Pierwotny budynek został podwyższony o jed­ną kondygnację, skrzydła boczne przedłużono o trzy osie, a dwuspadowy dach zastąpio­no mansardowym. Zamurowano także krużganki zdobiące uprzednio elewację wschodnią, a w osi elewacji zachodniej wykonano otwór drzwiowy i schody. Elewacje i wnętrza otrzy­mały bogatą dekorację architektoniczną. We wnętrzu wprowadzono reprezentacyjną klat­kę schodową. Dopełnieniem było wyposażenie pałacu m.in. w meble i drzwi autorstwa Józefa Diebela, galerię malarstwa włoskiego, niemieckiego i flamandzkiego oraz miśnień­ską porcelanę. Podczas wojny siedmioletniej, w 1758 roku, żołnierze Fryderyka II spali­li brodzki pałac. Niespełna sto lat później wnuk Brühla – Fridrich August Brühl podjął się odbudowy rezydencji, nakrywając budynek dachem płaskim. Kolejne prace przy pa­łacu prowadzono na początku XX wieku, wówczas to m.in. ozdobiono fasadę postacia­mi czterech atlasów, podtrzymujących balkon. Odtworzono także dach mansardowy we­dług projektu A. Zellera. Wtedy też w osi elewacji, nad gzymsem, w półkolistym tympa­nonie umieszczony został zegar. Do końca II wojny światowej rezydencja była własnością Brühlów. W 1945 pałac spłonął.

Barokowy pałac, założony na planie podkowy, trzykondygnacyjny, przekryty jest dachem mansardowym z lukarnami. Elewacje pałacu w poziomie artykułuje gzyms międzykondy­gnacyjny, a w pionie pilastry. Elewacja frontowa zdobiona jest płaskorzeźbami o motywach militarnych oraz symbolami nauki i sztuki. Otwór wejściowy, umieszczony w osi fasady, flankują dwie pary atlasów dźwigających balkon. W elewacji zachodniej znajduje się trój­kątny tympanon, którego wypełnienie stanowi kartusz herbowy, zwieńczony koroną oraz inicjały Brühla. Na poziomie pierwszej kondygnacji mieści się taras ze schodami zbieżnymi o wachlarzowym układzie dwóch dolnych biegów, dostawiony w połowie XIX wieku.

W latach 1961-1964 pałac został zabezpieczony ze środków wojewódzkiego konserwatora zabytków. Otrzymał wówczas górne stropy i dach. Od lat 60. XX wieku pozostaje nieużyt­kowany. Obecnie pałac jest zaniedbany.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Boryszyn - kościół pw. Najświętszej Marii Panny
Boryszyn, niewielka miejscowość w gminie Lubrza, położona...
Sulęcin
Miasto założone przez zakon templariuszy w 1244 r., a następnie...
Myszęcin - Pałac
Wieś Myszęcin położona jest niespełna 10 km od Świebodzina...
Kożuchów - miasto
Miasto powstało przy ważnym szlaku komunikacyjnym z Wrocławia...