Strona główna / Zabytki / Prace konserwatorskie / Gubin - badania archeologiczne w farze
Prace konserwatorskie
08 kwiecień 2011
Gubin - badania archeologiczne w farze

Rozmiar czcionki
A A A

W  trakcie nadzoru archeologicznego nad  pracami ziemnymi, związanymi z  realizowanym projektem „Wieża Kościoła Farnego w  Euromieście Gubin-Guben” oraz  planowanym obniżeniem poziomu posadzki w  kruchcie, odkryto relikty dwu wcześniejszych budowli sakralnych istniejących w  tym  miejscu. Są  to  pozostałości partii wejściowych kościoła wczesnogotyckiego (XIV  w.) i  późnoromańskiego (pierwsza połowa XIII  w). Bardzo dobrze zachowane fragmenty pierwszej (XIV  wiecznej) świątyni odsłonięto już  na  głębokości 65-70  cm poniżej dwudziestowiecznego poziomu użytkowego w  tej  części budowli. Była  to  wylewka betonowa, o  grubości około  10  cm, zawierająca „wysepki” wcześniejszej posadzki wykonanej z  płytek z  czerwonego piaskowca o  wymiarach 29x29x3,5  cm. Około  55-60  cm poniżej uchwycono górne partie fundamentów zachodniej fasady budynku, zachowany „in  situ”, lekko tylko uszkodzony, próg piaskowcowy, relikty portalu uskokowego, a  także  oba  dolne zawiasy drzwi otwierających  się pierwotnie do  wnętrza świątyni. Po  stronie północnej i  południowej od  wejścia zachowały  się przyziemia dwu wież flankujących. Tworzyły one  westwerk od  zachodu kościół. W  wewnętrznym narysie wieży południowej uchwycono pierwotny poziom użytkowy związany z  wejściem (przy  użyciu drabiny) na  wyższą kondygnację budynku.
Popękany piaskowcowy próg budowli, o  wymiarach (200)176x41  cm, został też  silnie uszkodzony przez  ponad setkę zagłębień o  średnicy 2-3 cm i  dość zróżnicowanej głębokości. Są  to  ślady po  nieceniu ognia przy  pomocy specjalnego świdra. W  trakcie tarcia uzyskiwano na  tyle  wysoką temperaturę, że  zapalał  się łatwopalny materiał umieszczony obok (np.  wysuszony mech, trawa lub  sproszkowana sucha huba). Ogień zapalony w  ten  sposób nazywano „świętym”, „żywym”, „nowym” czy  też  „bożym”. Rozpalano go  i  wykorzystywano przy  okazji niektórych świąt -  np.  Trzech Króli, Wielkanocy, św.  Jana. Miał on  przeciwdziałać złym mocom, chorobom, był  też  pomocny w  różnego rodzaju symbolicznych i  magicznych zabiegach.
 Relikty kolejnej świątyni odsłonięto na  głębokości około  200  cm poniżej poziomu dwudziestowiecznej posadzki cementowej. Uchwycono, jak  dotąd, tylko  dwa  stopnie schodów (ceramiczny i  zbudowany z  płyt kamiennych) prowadzących do  późnoromańskiego kościoła wybudowanego w  pierwszej lub  drugiej ćwierci trzynastego stulecia. W  trakcie budowy kościoła 14-wiecznego rozebrano, w  większości, znajdujące  się wyżej partie (niezachowanego) portalu i  wejścia.
W przykrywającym obie budowle gruzowo-ziemnym zasypisku zarejestrowano liczne zabytki ruchome pochodzące z różnych okresów oraz faz budowy, użytkowania, niszczenia i odbudowy obiektów. Są to fragmenty ceramiki naczyniowej – późnośredniowiecznej (XIV-XV w), nowożytnej (XVI-XVIII) i współczesnej (XIX-XX wiek), fragmenty kamieniarki budowlanej – piaskowcowej i granitowej, luźne kamienie ze śladami zaprawy wapiennej, zniszczone elementy ceramiki budowlanej – płytki posadzkowe, różnego rodzaju cegły, kształtki, dachówki (mnich i mniszka oraz karpiówka), piaskowcowe detale rzeźbiarskie, bryłki historycznej wyprawy tynkarskiej (również barwione), resztki barwionych w masie szkieł witrażowych, gwoździe żelazne, haki, klamry, zawiasy, ułamki blachy miedzianej (pochodzącej z pokrycia dachu wieży?), fragmenty naczyń szklanych, kości ludzkie
i zwierzęce, węgle oraz ślady spalenizny.
W dolnych partiach zasypiska uchwycono ostatnio resztki zarwanego, najprawdopodobniej wczesnogotyckiego jeszcze, sklepienia kruchty (lub wieży). Prace będą kontynuowane.

Informacja o projekcie:
www.fara.gubin-guben.eu


 

dr Jarosław Lewczuk

Galeria
Zobacz również
Inicjatywa odbudowy willi Wolfa w Gubinie projektu Miesa van der Rohe
W dniu 20 maja 2014 r. na zaproszenie burmistrza Bartłomieja...
Ratusz w Gubinie
We wrześniu 2006 roku zakończyły się prace konserwatorskie...
Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków z wizytą w Guben
W dniu 13 lutego 2018 r., na zaproszenie Stowarzyszenia Wspierającego...