ZABYTKI
Wybierz pierwszą literę miejscowości: B C D G H I J K L Ł M N O P R S Ś T W Z Ż
rozmiar czcionki A A A
Założenia parkowe
Lubno, park pałacowy

Park pałacowy w Lubnie (niem. Liebenow) znajduje się w pd.-wsch. części miejscowości, przy drodze prowadzącej do Stanowic i dalej do Bogdańca. Założenie zajmuje teren o powierzchni ok. 5,5 ha. Główna brama wjazdowa na teren parku, zlokalizowana była na osi pałacu, od strony dawnego dziedzińca gospodarczego w pn. części założenia. Drugie wejście do parku prowadziło od strony kościoła poprzez bramę z masywnymi filarami i ogrodzeniem na podmurówce. Od strony lasu i pól, park posiadał charakter otwarty.
Lubno to miejscowość o metryce średniowiecznej, o której najstarsza wzmianka pochodzi z 1337 r1. W okresie nowożytnym istniała tutaj siedziba szlachecka. Park pałacowy założony został w latach 60. XIX w. w sąsiedztwie neogotyckiego pałacu, autorstwa znanego niemieckiego architekta Carla Lüdecke. Rezydencja wraz z parkiem powstała z inicjatywy rotmistrza Juliusa von Bassewitza, który oprócz majątku ziemskiego posiadał w okolicy dochodowe kopalnie węgla brunatnego. W 1889 r. majątek znalazł się w posiadaniu rodziny Treichel. W okresie dwudziestolecia międzywojennego Carl Treichel i jego małżonka Minna von Mirbach, sprzyjali narodowym socjalistom. Po śmierci właścicieli w 1938 r., którzy zostali pochowani w obrębie parku, zarządcą dóbr w Lubnie został Erich von dem Bach Zalewski. Po II wojnie światowej majątek ziemski znacjonalizowano. Obecnie pałac znajduje się w stanie ruiny, a park mocno zaniedbany i przetrzebiony, pozostaje nieużytkowany.
Park pałacowy w Lubnie posiada charakter krajobrazowy i został zaprojektowany w stylu angielskim, o swobodnej kompozycji przestrzennej i w naturalistycznym charakterze. Główne elementy kompozycyjne parku są nadal czytelne i tworzą je gabinet, tarasy i partery oraz układ komunikacyjny złożony z dróg parkowych oraz alejek. Najważniejszym i zarazem dominującym punktem odniesienia w kompozycji parku stanowi centralnie posadowiony pałac, zachowany w stanie ruiny. Najbliższe otoczenie rezydencji pałacowej pierwotnie zakomponowane było w konwencji barokowej z ozdobną architekturą ogrodową w postaci fontanny, schodów tarasowych oraz murków oporowych. Przy pn. szczycie pałacu urządzono parter zamknięty półkoliście formowanym szpalerem z głogu szkarłatnego. Po stronie pd., jego lustrzane odbicietworzył gabinet otoczony dwurzędowym szpalerem grabowym. Zach. partia parku przy pałacu ukształtowana została w formie tarasów, które niwelują spadek terenu, natomiast po jego wsch. stronie, utworzono parter z fontanną. Wsch. oraz zach. część terenu przypałacowego wypełniają obszerne polany, otoczone drzewami. Główne osie założenia są symetryczne, ich układ pokrywa się z lokalizacją pałacu, wyznaczając tym samym kierunki osi widokowych. Pd. część parku, w znacznym oddaleniu od pałacu, posiada charakter leśny. Układ komunikacyjny w obrębie założenia jest nieregularny, w formie dróg gruntowych, o łagodnym, opływowym kształcie. Główny i najdłuższy ciąg spacerowy przechodzi od pałacu w kierunku pd., w głąb leśnej części parku, gdzie znajduje się cmentarz rodowy z płytami nagrobnymi ostatnich właścicieli majątku. Drogi w parku są częściowo ukształtowane w formie alei, obsadzonych lipami i dębami.
Drzewostan parku jest bardzo urozmaicony gatunkowo i niezwykle cenny zarówno w sensie kompozycyjnym, jak i dendrologicznym. Dominują tutaj gatunki drzew liściastych, z pomnikowymi okazami dębów szypułkowych (Quercus robur) i bezszypułkowych (Quercus petraea), lip szerokolistnych (Tilia platyphyllos) i drobnolistnych (Tilia cordata). Drzewa wyróżniające się walorami przyrodniczymi nasadzono w otoczeniu pałacu. Należą do nich dąb szypułkowy odm. stożkowata (Quercus robur ‘fastigiata’), dąb czerwony (Quercus rubra) oraz drzewa iglaste, które urozmaicają kompozycję parku i w większości są zimozielone. Wśród gatunków iglastych występuje cis pospolity (Taxus baccata), cypryśnik błotny (Taxodium distichum), jodła balsamiczna (Abies balsamea), kalifornijska (Abies concolor) i pospolita (Abies alba), sosna pospolita (Pinus sylvestris), świerk pospolity (Picea abies), oraz żywotnik zachodni (Thuja occidentalis). W drzewostanie parku rosną ponadto: buk pospolity (Fagus sylvatica), grab pospolity (Carpinus betulus), głóg szkarłatny (Crataegus coccinea), jesion wyniosły (Fraxinus excelsior), kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum) i czerwony (Aesculus x carnea), klon pospolity (Acer platanoides) i srebrzysty (Acer saccharinum), platan klonolistny (Platanum x hispanica ‘Acerifolia’) oraz wiąz górski (Ulmus glabra), polny (Ulmus minor) i szypułkowy (Ulmus laevis).
Park wymaga kompleksowej rewaloryzacji przy utrzymaniu zachowanych oraz odtworzeniu zatartych elementów przestrzenno-kompozycyjnych, uczytelnieniu układu dróg i alei parkowych, przywróceniu polan widokowych wraz z osiami widokowymi. Docelowo należy usunąć budynki w obrębie hydroforni, wtórnie wybudowane w okresie powojennym oraz istniejące ogrodzenie strefy ochronnej wokół ujęcia wody. Przedmiotowe obiekty wpływają dewaloryzująco i dysharmonizująco na kompozycję założenia parkowego.



Błażej Skaziński
Źródło:
"Zabytkowe parki województwa lubuskiego"
Galeria

BIP
Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków
Stanisław Kowalski ZABYTKI ARCHITEKTURY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO, s. 473, Zielona Góra 2010 Autorem książki jest  dr  Stanisław Kowalski historyk sztuki, znawca urbanistyki i  zabytkowej architektury, pełniący...
Zabytek Chroniony Prawem
7
Translate / Übersetzen