ZABYTKI
Wybierz pierwszą literę miejscowości: B C D G H I J K L Ł M N O P R S Ś T W Z Ż
rozmiar czcionki A A A
Architektura rezydencjonalna
Pławidło - Dwór
Pławidło położone jest ok. 6 km na północ od Słubic oraz ok. 1 km od prawego brzegu rzeki Odry. Wieś o założeniu ulicówki usytuowana została na linii północ-południe. Na jej północnym krańcu, przy zakręcie drogi znajduje się dwór wraz z zabudową gospodarczą od wschodu i ogrodem po zachodniej stronie. Dwór, również zlokalizowany na osi północ-południe, tworzy zachodnią granicę dziedzińca gospodarczego, otwartego na wschód.

Lokację wsi przeprowadzono w końcu XIX wieku, w końcowej fazie procesu kolonizacji obszaru błot nadodrzańskich, którą zajmował się magistrat frankfurcki. Pierwotna nazwa wsi – Tirpitz wywodziła się od nazwiska znanego admirała Alfreda von Tirpitz († 1930). Prawdopodobnie rodzina ta wybudowała zachowany do dzisiaj dwór, datowany na pierw­szą dekadę XX wieku, choć architektonicznie obiekt nawiązuje do XIX-wiecznych form dworów nowomarchijskich.

Po II wojnie światowej początkowo wieś funkcjonowała pod spolszczoną nazwą Tyrpice, którą następnie zmieniono na Pławidło, nawiązując do topografii obszaru. Do połowy lat 50. XX wieku w budynku miała siedzibę strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza. Następnie powstało tu Gospodarstwo Rolne. Wnętrze budynku przystosowano do nowych potrzeb w połowie lat 50. XX wieku, na parterze mieściły się biura i świetlica, natomiast na piętrze mieszkania pracowników gospodarstwa. Na początku lat 70. XX wieku wydzielono część mieszkalną również na parterze.

Dwór założony na planie prostokąta jest budynkiem jednokondygnacyjnym z przestron­nym, częściowo użytkowym poddaszem i piwnicami pod traktem frontowym. Nakryty jest wysokim dachem naczółkowym, w którym pośrodku połaci wschodniej i zachodniej umieszczone zostały wystawki z niezależnymi konstrukcyjnie dachami mansardowymi. W parterowej części, poniżej wystawek, do bryły budynku dostawiono dwie przybudów­ki o charakterze przedsionków, do których prowadzą schody. Mniejsza, od strony wschod­niej, zwieńczona została tarasem, zabezpieczonym murowaną balustradą, zachodnia zada­szona pulpitowo. Pokrycie dachu wykonane jest z dachówki karpiówki, ułożonej w koron­kę. Budynek posadowiony został na fundamentach ceglanych z wysokim cokołem, zakoń­czonym gzymsem. Ściany ceglane o wątku wozówkowo-główkowym i krzyżowym są otyn­kowane i malowane. Kompozycja elewacji długich rozwiązana jest symetrycznie (w dzie­więciu osiach, natomiast północna i południowa – trzyosiowe), obecnie jest zaburzona przez przebudowę otworów okiennych. Jednak większość okien zachowała się w pierwot­nej formie, pozostały okna skrzynkowe, czteroskrzydłowe, gdzie górne skrzydła dzielone są szczeblinami na cztery kwatery jak również okna krosnowe, czteroskrzydłowe. Pozostałości haków przy oknach świadczą o istniejących dawniej zewnętrznych okiennicach. Do wnę­trza budynku prowadzą drzwi dwuskrzydłowe: od wschodu płycinowe, od zachodu z nad­świetlem, część stolarki drzwiowej została wymieniona na współczesną.

Można przypuszczać, że pierwotne wnętrze miało rozplanowanie dwuipółtraktowe, które zmieniono w latach 50. XX wieku wprowadzając podziały większych pomieszczeń, adaptację niektórych do celów sanitarnych oraz później wydzielając odrębny lokal mieszkalny. Gospo­darze budynku w latach 60. XX wieku wykonali remont kapitalny, który objął m.in. elewacje i częściową wymianę stolarki okiennej, natomiast w latach 80. XX wieku przełożono pokrycie dachu.


Teresa Witkowska
Źródło:
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria

BIP
Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków
  Spis treści Barbara Bielinis-Kopeć Wprowadzenie ...........................…………………………………...5 PRACE KONSERWATORSKIE I BADANIA Karol Błaszczyk...
Zabytek Chroniony Prawem
3
Translate / Übersetzen