ZABYTKI
Wybierz pierwszą literę miejscowości: B C D G H I J K L Ł M N O P R S Ś T W Z Ż
rozmiar czcionki A A A
Architektura rezydencjonalna
Kolesin - Dwór
Dwór w Kolesinie (dawny Goltzen) usytuowany jest w południowej części wsi, w zespo­le dworsko-parkowo-folwarcznym. Budynek dworu stanowi element dominujący całego założenia, po którego północnej stronie rozciąga się park, a po stronie południowej, wo­kół czworobocznego dziedzińca, znajdują się zabudowania folwarczne, m.in. dawna staj­nia i kuźnia (od wschodu), obora (od południa), budynki dawnej gorzelni oraz obór (od zachodu), zaś zewnętrzną pierzeję zachodnią tworzą, sąsiadujące z nimi równolegle: budy­nek mieszkalny oraz stodoła.

Najstarsza wzmianka o dobrach w Kolesinie, pochodzi z 1582 roku, kiedy należały do ro­dziny von Kalckreuth. W 1725 roku właścicielem majątku został ród von Stosch, posia­dający wtedy majątek w Starym Kisielinie. Od 1870 roku dobrami zarządzała rodzina von Fuchsów, a w 1929 roku stały się własnością Ignatzego Savrazina z Berlina. Po II wojnie światowej majątek był własnością Skarbu Państwa. W latach 50. XX wieku utworzono z dóbr kolesińskich PGR. W 1995 roku dwór wszedł do zasobu Agencji Własności Skar­bu Państwa, zaś od 1998 roku stanowi własność prywatną.

Nie znamy daty wzniesienia dworu, jego fundatorów, ani budowniczych. W dotychczaso­wej literaturze przyjmuje się, że powstał w początkach XIX wieku wraz całym założeniem folwarcznym, jednak analiza układu kompozycyjnego założenia oraz architektura obiektu wskazują na jego wcześniejszy rodowód. Założenie, w którym dwór zamyka jedną pierzeję podwórza, otoczonego z pozostałych trzech stron zabudowaniami folwarcznymi wskazuje na jego wcześniejszą genezę (XVI i XVII wiek). W związku z tym, iż obiekt posiada cechy typowe dla baroku, a najstarsze drzewa w parku datuje się na ok. 250 lat, można założyć, że dwór powstał w 1. poł. XVIII wieku, staraniem rodziny von Stosch. W 2. poł. XIX wie­ku przeprowadzone zostały znaczne prace remontowe we dworze. Wykonano nową stolar­kę drzwiową oraz kominek, przebudowano schody w trakcie frontowym sieni i wykonano drugie w trakcie tylnym. Prawdopodobnie dodano wtedy również neoklasycystyczny ga­nek kolumnowy (nie zachowany).

Barokowy dwór w Kolesinie, wzniesiony w konstrukcji murowanej, założony na planie prostokąta, jest budynkiem parterowym z użytkowym poddaszem, w części podpiwniczo­nym. Obiekt nakryty jest dachem mansardowym z wolim okiem w połaci. Bryła zróżnico­wana została przez pozorny ryzalit, podwyższony facjatką o trójkątnym szczycie, podkre­ślonym profilowanym gzymsem. Facjatkę nakrywa dwuspadowy daszek, kryty dachówką karpiówką. Narożniki pseudoryzalitu i facjatki zostały ujęte lizenami. Po obu stronach fa­cjatki znajdują się pojedyncze wystawki okienne, zwieńczone daszkami jednospadowymi o falistej linii. Horyzontalne podziały w elewacjach podkreśla wydatny cokół i profilowa­ny gzyms, który w elewacjach frontowej i tylnej jest koronujący, natomiast w elewacjach bocznych oddziela partię poddasza od parteru. Opaski okienne zostały zastosowane jedy­nie w otworach okiennych pseudoryzalitu. Z oryginalnego wystroju zachowały się m.in.: rozetka z liśćmi akantu w jadalni, dekoracja sztukatorska w formie fasety i kominek w daw­nym salonie-gabinecie. Przetrwała także posadzka z cegły i polnych kamieni w piwnicach oraz częściowo wewnętrzna stolarka drzwiowa.

W latach 70. XX wieku wykonano remont kapitalny budynku, w czasie którego przełożo­no pokrycie dachowe, wymieniono stolarkę drzwiową oraz okienną, całość pokryto nowy­mi tynkami. Od 1999 roku przeprowadzono remont, skuwając tynki wewnętrzne, wymie­niając zniszczone elementy więźby dachowej i pokrycie dachowe (na dachówkę karpiów­kę). Ponadto założono nowe opierzenia i rynny, przemurowano ścianę tylną, zainstalowa­no instalację odgromową.


Elżbieta Liczner
Źródło:
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"

Zobacz także: | Prace konserwatorskie
Galeria

BIP
Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków
„Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego” pod red. Barbary Bielinis- Kopeć i Błażeja Skazińskiego, s. 367, Zielona Góra 2007 r., wyd. I
Zabytek Chroniony Prawem
5
Translate / Übersetzen